Mỗi con người chúng ta sẽ có nhu cầu cũng như đa dạng và vô hạn. Theo bạn, tại sao bản thân mỗi chúng ta đều phải không ngừng cố gắng và nỗ lực để có thể theo đuổi những mục tiêu lớn hơn trong cuộc sống. Chính nhu cầu là động lực để thúc đẩy hành động của con người. Vậy bạn đã từng nghe đến tháp Maslow hay chưa? Ứng dụng của tháp nhu cầu maslow 5 bậc trong marketing như thế nào? Cùng Unica tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!
Tháp nhu cầu Maslow là gì?
Tháp nhu cầu của Maslow (hay Maslow’s hierarchy of needs) ra đời ra đời vào năm 1943 bởi nhà Tâm lý học Abraham Maslow. Là lý thuyết động lực trong tâm lý học, gồm một mô hình 5 tầng của kim tự tháp thể hiện nhu cầu tự nhiên của con người phát triển từ nhu cầu cơ bản đến các nhu cầu cao hơn: sinh lý (physiological) -> an toàn (safety) -> quan hệ xã hội (love/belonging) -> kính trọng (esteem) -> thể hiện bản thân (self – actualization).
Trên thực tế nhu cầu của con người được phân thành hai nhóm chính là nhu cầu cơ bản (Basic needs) và nhu cầu nâng cao (Meta needs). Khi các nhu cầu cơ bản như là: ăn, uống, ngủ, nghỉ… được đáp ứng thì con người sẽ dần chuyển sang nhu cầu cao hơn bao gồm nhu cầu: được an toàn, tôn trọng, danh tiếng và địa vị… Dựa vào đây mà ông đã sáng tạo nên chiếc tháp nhu cầu.
Tháp Maslow lấy ý tưởng của hình Kim Tự Tháp
Theo nhu cầu của con người thì sẽ đi từ đáy đến đỉnh tháp nghĩa là từ như cầu cơ bản đến nhu cầu nâng cao hơn
- Nhóm 1: Gồm nhu cầu sinh lý và an toàn: đây là nhóm những nhu cầu đảm bảo cho sự tồn tại của còn người để hướng tới nhu cầu cao hơn.
- Nhóm 2: Gồm nhu cầu mối quan hệ và được tôn trọng: khi nhu cầu ở nhóm một đã được đáp ứng thì con người sẽ có xu hướng mở rộng các mối quan hệ của mình hơn. Từ đó trong nhóm người đó sẽ xuất hiện như cầu muốn trở thành người đứng đầu và được người khác tôn trọng.
- Nhóm 3: Nhu cầu thể hiện bản thân, chính là khi mọi nhu cầu trên được đáp ứng họ bắt đầu muốn thể hiện bản thân.
5 Cấp độ của bảng nhu cầu Maslow
Lấy ý tưởng từ hình kim tự tháp, những nhu cầu cơ bản và thiết yếu của con người sẽ nằm ở phần dưới cùng của tháp và càng lên cao dần thì những nhu cầu vô hình cấp cao càng được thể hiện rõ ràng hơn. Muốn tiến đến những nhu cầu ở cấp độ cao hơn thì bản thân mỗi con người đều phải trải qua những cấp độ cơ bản và giống nhau. Nhưng nhìn chung, 5 nhu cầu của maslow cụ thể như sau:
Cấp độ 1 - Nhu cầu sinh lý
Xét theo thang điểm maslow thì nhu cầu đầu tiên và cơ bản nhất khi nhắc đến tháp nhu cầu Maslow đó chính là nhu cầu về mặt sinh lý. Hiểu một cách đơn giản, nhu cầu này chính là các yếu tố nhằm đáp ứng sự sinh tồn cơ bản của con người bao gồm: ăn uống, nước sinh hoạt, nghỉ ngơi, quần áo, sức khỏe và sinh sản.
Chỉ khi nhu cầu này được giải quyết một cách đầy đủ thì con người mới có thể chuyển qua các cấp độ cao hơn của tháp Maslow. Đây được xem là nhu cầu cơ bản và quan trọng nhất, bởi nếu nhu cầu này không được đáp ứng thì tất cả những nhu cầu phía trên sẽ không thể thực hiện.
Cấp độ 2 - Nhu cầu an toàn
An toàn là một trong những nhu cầu cần thiết của cuộc sống. Các nhu cầu an toàn chính là sự bảo vệ về mặt sức khỏe, không bị bạo lực và trộm cắp. Ngoài ra an toàn còn thể hiện ở hai góc độ đó chính là an ninh về mặt tài chính và sức khỏe. Ngoài ra nhu cầu sinh lý sẽ giúp con người có thể sống sót tốt và cần được đảm bảo duy trì giúp họ an tâm phát triển tốt hơn mỗi ngày.
Những nhu cầu đảm bảo an toàn bao gồm:
- An toàn về sức khỏe.
- An toàn về tài chính.
- An toàn tính mạng, không gây thương tích, quan tâm tới những phúc lợi xã hội hơn.
Sự phát triển từ nhu cầu sinh lý chuyển qua nhu cầu an toàn được thể hiện rõ nhất trong câu thành ngữ quen thuộc: “Ăn chắc mặc bền” thành “Ăn ngon mặc đẹp”.
Đặc biệt ngày nay trong các doanh nghiệp, yếu tố an toàn được thể hiện bằng việc đóng đầy đủ các loại bảo hiểm dành cho nhân viên, môi trường làm việc với các trang thiết bị tốt và hiện đại nhất… Cùng với nhu cầu sinh lý, cả hai nhu cầu này đều giúp con người đảm bảo chất lượng cuộc sống tốt để có thể tồn tại được lâu dài.
.jpg?v=1619164770)
5 Cấp độ của tháp Maslow
Nếu hai nhu cầu trên đáp ứng được nhu cầu về thể chất, thì bắt đầu từ nhu cầu thứ ba trở đi con người sẽ mong muốn hướng tới nhu cầu về tinh thần nhiều hơn.
Cấp độ 3 - Nhu cầu về mối quan hệ xã hội, tình cảm
Cuộc sống không thể thiếu đi các mối quan hệ, chính vì thế mà tháp maslow mở rộng đã đưa các mối quan hệ xã hội, tình cảm vào trong cấp độ thứ 3 của tháp Maslow. Trong số mối quan hệ này có cả gia đình ruột thịt cùng huyết thống như cha mẹ, chị em, con cái và mối quan hệ lựa chọn bạn đời như vợ/ chồng. Ngoài ra, các mối quan hệ trong xã hội như bạn bè, đồng nghiệp, đối tác, những người cùng đam mê, sở thcish cũng được xếp vào cấp độ thứ 3 này.
Cấp độ 4 - Nhu cầu được tôn trọng
Nhu cầu được tôn trọng trong tháp Maslow thể hiện bản ngã của mỗi cá nhân. Là con người, bản thân mỗi chúng ta đều muốn được mọi người ghi nhận những thành tích của mình cũng như tôn trọng bản thân mình. Nhu cầu này được Maslow giải thích thông qua hai khía cạnh: (1) sự tôn trọng với bản thân ( bao gồm tính cách, phẩm chất, thành tích đạt được) và (2) là mong muốn nhận được sự ghi nhận, kính trọng từ người khác (bao gồm: địa vị, uy tín).
Với cấp bậc này, những người thiếu lòng tự trọng và tôn trọng người khác có thể hình thành tính tự ti. Cùng với đó, lòng quý trọng và các cấp độ xã hội tạo nên những gì được gọi là nhu cầu tâm lý của hệ thống phân cấp.
Đồng thời để đạt được những nhu cầu này thì mỗi người phải luôn tự mình cố gắng, nỗ lực với những kỹ năng phát triển bản thân. Khi đó kết quả đạt được sẽ xứng đáng với sự cống hiến, đóng góp của bạn. Biểu hiện rõ rệt nhất chính là thăng tiến nhất trong công việc.
Nhu cầu 5 - Nhu cầu thể hiện bản thân
Trong tháp nhu cầu của Maslow, nhu cầu này mô tả việc bạn sẽ làm gì để có thể phát huy được những khả năng tiềm ẩn của bản thân. Nhu cầu không chỉ nói lên trình độ của ban thân mà nó còn thể hiện sự cố gắng, nỗ lực của bản thân. Chính vì vậy mà nó chiếm vị trí cao nhất trên kim tự tháp Maslow.
Nhu cầu này thường xuất hiện ở những người thành công, họ sẽ tiếp tục phát huy tiềm năng, sức mạnh và trí tuệ của mình để cho người khác nhìn thấy. Đa phần những người này làm việc là để thỏa đam mê, đi tìm những giá trị thật thuộc về mình. Do đó, nếu như nhu cầu này không được đáp ứng sẽ khiến họ cảm thấy hối tiếc vì những đam mê của mình chưa được thực hiện.
Nhu cầu này thể hiện ở việc người ta có thể từ bỏ một công việc mang lại địa vị cao, danh tiếng và mức lương hấp dẫn để đi làm những công việc mà họ yêu thích và đam mê.
Nhu cầu tự thực hiện hóa bản thân bao gồm rất nhiều các khía cạnh khác nhau như: học thức, phát triển kỹ năng mềm, trau dồi kiến thức để không ngừng hoàn thành mục tiêu. Để phát triển được kỹ năng mềm bạn có thể tham khảo khóa học phát triển bản thân tại Unica.
Ưu - nhược điểm của tháp nhu cầu Maslow mở rộng
Ưu điểm
- Là bảng tóm tắt nhu cầu của con người để ứng dụng vào trong thiết kế, định vị sản phẩm, định giá
- Giúp cho các nhà kinh doanh biết được nên tập trung vào nhóm khác hàng lớn
Nhược điểm
- Không đo lường chính xác được đọ thỏa mãn nhu cầu của khách hàng ở một cấp độ trước khi tiến đến những nhu cầu tiếp theo
- Không có sự sắp xếp ưu tiên mỗi nhu cầu trong mỗi tầng
- Tùy theo từng nền văn hóa khác nhau sẽ có hệ thống cấp bậc khác nên có thể sẽ bị hạn chế hoặc không có giá trị
- Cùng một sản phẩm hoặc dịch vụ có thể thỏa mãn nhiều nhu cầu cùng một lúc
Ứng dụng của thang đo Maslow trong marketing
Thuyết nhu cầu của maslow được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực khác nhua, chẳng hạn như quản trị nhân sự hoặc quản trọ kinh doanh. Với hai ngành này, doanh nghiệp sẽ hiểu được nhân viên của mình đang muốn điều gì để dễ khai thái và quản lý nguồn nhân lực hiệu quả.
Trong lĩnh vực Marketing, tháp nhu cầu được sử dụng như một công cụ đắc lực để hỗ trợ cho việc nghiên cứu hành vi và nhu cầu của khách hàng. Cụ thể như sau:
- Xác định khách hàng mục tiêu: Đa phần những người tiếp thị giỏi họ đều có kế hoạch cụ thể và rõ ràng, đặc biệt xác định khách hàng mục tiêu của mình và tìm hiểu insight khách hàng. Qua đó bạn sẽ hiểu được khách hàng của mình muốn gì để có thể lên chiến lược phù hợp.
- Định vị phân khúc khách hàng: Với mỗi khách hàng khác nhau sẽ có những nhu cầu sản phẩm cũng như mục đích khác nhau. Do vậy bạn phải biết nhu cầu nhóm khách hàng của doanh nghiệp nằm ở phân khúc nào để có cách tiếp thị phù hợp.
- Nghiên cứu hàng vi khách hàng để truyền tải thông điêp: Sau khi đã xác định được phân khúc khách hàng thì nhiệm vụ tiếp theo chính là nghiên cứu hành vi khách hàng. Bạn cần biết được ở phân khúc này yếu tố nào sẽ tác động đến sự quyết định mua hàng của khách như sở thích, giá cả, địa vị xã hội...Khi bạn đã định hướng được thì bạn sẽ dễ dàng hơn trong việc nghiển cứu thông điệp phù hợp hơn với nhu cầu khách hàng.
Ứng dụng của Maslow trong Marketing
Một số lưu ý trong tháp nhu cầu Maslow
Không cần thực hiện đúng theo tháp nhu cầu Maslow
- Theo mô hình tháp Maslow thì nhu cầu con người phát triển từ đáy đến đỉnh, nhưng Maslow cũng lưu ý rằng những nhu cầu này cũng có thể thay đổi theo thứ tự linh hoạt tùy vào mỗi người và từng hoàn cảnh cụ thể.
- Tuy nhiên chỉ có nhu cầu sinh lý là nền tảng để con người phát triển được những cấp độ tiếp theo.
Nhu cầu sẽ thay đổi và không phải lúc nào cũng tăng
- Không phải lúc nào chúng ta cũng có thể thực hiện theo đúng từ nhu cầu trong tháp Maslow, bởi nó cũng bị ảnh hưởng những yếu tố ngoại cảnh như thất nghiệp, ly hôn, phá sản,... sẽ làm gián đoạn cả một quá trình.
- Từ đó chúng phải được thiết lập lại từ đầu thay vì việc phát triển lên một bước mới.
Nhu cầu cũ không nhất thiết phải đáp ứng hoàn toàn thì nhu cầu mới mới xuất hiện
Cấp độ nhu cầu của một người không nhất thiết phải đáp ứng đủ thì mới chuyển sang nhu cầu mới. Chỉ cần thỏa mãn nhu cầu ở mức độ nhất định thì đã có thể xuất hiện nhu cầu mới.
Tháp nhu cầu mở rộng Maslow
Ngoài 5 cấp bậc mà Unica đã trình bày phía trên, tháp nhu cầu Maslow còn được phát triển với 3 nhu cầu mở rộng, bao gồm:
- Nhu cầu nhận thức (Cognitive Needs)
- Nhu cầu thẩm mỹ (Aesthetic Needs)
- Nhu cầu về tự tôn bản ngã (Transcendence)
Trong đó, cấp độ của tháp nhu cầu mở rộng Maslow được thể hiện theo thứ tự như sau:
- Nhu cầu sinh học
- Nhu cầu an toàn
- Nhu cầu xã hội
- Nhu cầu được tôn trọng
- Nhu cầu nhận thức
- Nhu cầu thẩm mỹ
- Nhu cầu được thể hiện bản thân
- Nhu cầu về tự tôn bản ngã
Như vậy thông qua bài viết trên đây, Unica đã cùng bạn tìm hiểu về 5 cấp độ trong tháp nhu cầu Maslow. Không thể phủ nhận một điều rằng, tháp Maslow có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Việc thấu hiểu các cấp bậc trong tháp tháp nhu cầu có thể giúp bạn làm chủ cuộc đời để vươn tới thành công.
